kidswall

Πώς μπορούμε να δώσουμε στους μαθητές κίνητρα για μάθηση;

 

kidswall

 

«Καθένας ενδιαφέρεται για κάτι, απλώς μπορεί αυτό να μην είναι εκείνο που εμείς θα θέλαμε», δηλώνει ο LarryFerlazzo, καθηγητής Αγγλικής γλώσσας και Κοινωνικών Σπουδών στο Λύκειο Burbank (Sacramento, ΗΠΑ) σε μια συζήτησή του με τους SteveHargadon στο «Μέλλον της Εκπαίδευσης». Ο Ferlazzo εξηγεί τη σκληρή δουλεία που κάνει ο εκπαιδευτικός του δημόσιου σχολείου, εξισορροπώντας τις πολύ ψηλές απαιτήσεις των εξετάσεων με όλα τα υπόλοιπα που πρέπει να μάθουν οι μαθητές. Δαπάνησε πολύ χρόνο ερευνώντας την επιστήμη της μάθησης και έγραψε πολλά βιβλία, το πιο πρόσφατο «Αυτοδιευθυνόμενη μάθηση: διδακτικές στρατηγικές για την κινητοποίηση των μαθητών».

Ένα από τα κύρια στοιχεί που βοηθούν τους μαθητές να αναπτύξουν περισσότερα εσωτερικά κίνητρα είναι να αναπτύξει κανείς σχέσεις, γνωρίζοντας ότι οι μαθητές ενδιαφέρονται γι αυτές και να μπορούν να μπουν σ’ αυτές», ισχυρίζεται ο Ferlazzo. Είχε ένα μαθητή που μακρά ιστορία κακών επιδόσεων. Όταν ο Ferlazzo ζήτησε από την τάξη να γράψουν ένα πειστικό δοκίμιο για την πιο μεγάλη φυσική καταστροφή στην ιστορία, ο μαθητής αυτός αρνήθηκε. Αλλά όταν ο Ferlazzo του είπε να γράψει πειστικά γιατί οι Ρέηντερς είναι η καλύτερη ποδοσφαιρική ομάδα (σημ. στις ΗΠΑ), αμέσως άρχισε δουλεά. Η επιτυχία του στην εργασία που του ανατέθηκε τον ενέπνευσε να γράψει άλλη μια έκθεση για ένα καλύτερο βαθμό και την έδειξε με περηφάνια στη μητέρα του.

«Δυστυχώς, συχνά στα σχολεία μας, η προτυποποίηση των μαθημάτων και των διαγωνισμάτων δεν αφήνουν χρόνο για να δοκιμάσουμε με τους μαθητές μας την ανάπτυξη των εσωτερικών τους ικανοτήτων», συνεχίζει ο Ferlazzo. «Προτιμούμε να περνάμε γρήγορα τα κεφάλαια, είτε αυτά αφορούν τη ζωή των μαθητών και το όραμά τους ή όχι».  Ο Ferlazzo έδωσε σημασία στη συγγραφή πειστικών εκθέσεων και κατόρθωσε να επιδείξει ελαστικότητα που δίνει στους μαθητές χώρο για να μαθαίνουν με το δικό τους τρόπο.

Δίνοντας στους μαθητές μια αυθεντική επιλογή

Οι μαθητές του Ferlazzo δεν ξέρουν τι  τους ξημερώνει. Δεν ξέρουν πού θα κοιμηθούν τα βράδυ και η ζωή τους έξω από το σχολείο είναι εκτός ελέγχου για πολλούς από αυτούς. Ο Ferlazzo αναγνωρίζει τις εξωτερικές προκλήσεις που δέχονται οι μαθητές του, αλλά προσπαθεί ακόμη να τους δώσει αυθεντικές επιλογές στην τάξη και να τους βοηθήσει να βρουν εσωτερικά κίνητρα μάθησης.

Ο Ferlazzo ισχυρίζεται ότι «όση περισσότερη εξουσία έχουν οι μαθητές, τόσο το καλύτερο, υποθέτοντας ότι είναι σε θέση να τη χρησιμοποιήσουν και να κρίνουν πώς τη χρησιμοποιούν». Είναι ρεαλιστής και ενδιαφέρεται για λειτουργικές λύσεις στο σημερινό κόσμο, και όχι πώς θα λειτουργούσαν σε ένα φανταστικό σχολείο που δεν υπάρχει ακόμη. Στην τάξη ορισμένοι τρόποι για να δώσουμε αυθεντικές επιλογές στους μαθητές περιλαμβάνουν τη συζήτηση για τις θέσεις όπου κάθονται, για τη δυνατότητά τους να αποφασίσουν πώς θα πρέπει να τιμωρείται η κακή συμπεριφορά ή να πουν τη γνώμη τους για τα προϊόντα που προσφέρει το σχολικό κυλικείο.

Για τους περισσότερους από τους μαθητές μας, είναι αρκετό να τους δώσουμε τη δυνατότητα να αποφασίζουν για το ποια εργασία για το σπίτι και αυτό είναι ένα καλό πρώτο βήμα για να αναπτύξουν την αίσθηση της εξουσίας ή της δύναμης. Και όταν έχουν αυτή την ευκαιρία να κάνουν τη μαθησιακή εμπειρία δική τους υπόθεση, τότε το σκέφτονται περισσότερο. Ο Ferlazzo ζητά από τους μαθητές του να σκεφτούν γιατί το να μάθουν να διαβάζουν και να γράφουν είναι σημαντικό για τη ζωή τους, καθώς το οραματίζονται. Οι μαθητές του τηρούν ένα «τετράδιο ικανοτήτων ζωής», για να σκεφτούν τι έμαθαν στο σχολείο και πώς αυτό συνδέεται με την δική τους εμπειρία από τη ζωή.

Κάθε εκπαιδευτικός μπορεί να πει πόσο βαριά είναι τα διαγωνίσματα για την τάξη. Η προετοιμασία των μαθητών για εξετάσεις που μετρούν για την πρόοδό τους και για τη μελλοντική τους επιτυχία είναι σημαντικές, αλλά ο Ferlazzo υποδεικνύει μελέτες που δείχνουν ότι η  παρατεταμένη εστίαση στην προετοιμασία για τις εξετάσεις παράγει μια  βραχυπρόθεσμη άνοδο στους βαθμούς, η οποία ακολουθείται από μια μακροπρόθεσμη υποβάθμιση των επιδόσεων. Ο Ferlazzo θεωρεί αυτή την προσέγγιση ανήθικη και ως κακή υπηρεσία για τους μαθητές του.

Συνεχίζει βέβαια την προετοιμασία για τα διαγωνίσματα, αλλά μόνο για λίγες τάξεις. Αντί γι αυτό εστιάζει στο να παρέχει στους μαθητές του στρατηγικές για να πετύχουν ψηλούς στόχους, δηλαδή καταστάσεις με πολύ άγχος που θα αντιμετωπίσουν στο μέλλον. «Αυτές είναι ψηλές προσδοκίες για όλους μας, και ο μαθητές μπορούν να αναπτύξουν δεξιότητες ή γνώσεις για τις εφαρμόσουν σε συνεντεύξεις για πρόσληψή τους,  στο μέλλον.

Δέκα λεπτά πριν το διαγώνισμα ο Ferlazzo ζητά από τους μαθητές του να γράψουν κάτι για ένα επιτυχημένο πρόγονό τους, διότι η έρευνα δείχνει ότι η ανάμνηση μια προσωπικής επιτυχίας μπορεί να δώσει ισχυρό κίνητρο.  Επίσης ζητά από τους μαθητές του να μιλή σουμεταξύ τους χετικά με κάτι που τους αρέσει διότι αυτό ενεργοποιεί τον εγκέφαλο, βοηθώντας τους να είναι πιο πολύ «on».  Επίσης υποστηρίζει ότι οι μαθητές του γράφουν τα τεστ σε ένα οικείο μέρος , κάπου όπου νιώθουν άνετα. Οι μαθητές του γράφουν το διαγώνισμα στην αίθουσα των Αγγλικών με τον ίδιο επιτηρητή.

Η πραγματική εξατομικευμένη μάθηση

Ο μεγάλος στόχος του Ferlazzo είναι να βοηθήσει τους μαθητές να σκεφτούν πώς μαθαίνουν και να αξιολογήσουν τον εαυτό τους. Θέλουμε να μπορούν οι μαθητές να δουν

THE REAL PERSONALIZED LEARNING

Helping students to think about how they learn and to assess themselves is the big goal. “We want students to be able to see it in their self-interest to be thinking about their thinking when we’re not around, when they’re not even going to get graded on their meta-cognition and awareness,” he said. If students can do that, they will not only be more motivated, but they will have a deeper skill to take with them beyond the classroom.

This version of personalized learning is quite different from the data-driven computer-based learning dominating education conversations today. Ferlazzo is all for data, but he doesn’t think tech-based data collectors are assessing some of the most critical data points. He’s thinking about the quality of student questions, whether they are relating topics to other things they’ve learned, and if they can effectively help a peer learn. Helping students to identify personal learning styles, tricks to improve research and studying and an awareness of how he or she learners, is much more personalized than any data report spit out by a computer.

“Everyone is interested in something, it just may not be the thing we want them to be interested in,” said Larry Ferlazzo, an English and Social Studies teacher at Luther Burbank High School in Sacramento, California in a recent conversation with Steve Hargadon on the Future of Education. Ferlazzo exemplifies the hardworking public school teacher balancing the demands of high stakes testing with everything else he wants his students to learn. He’s spent a lot of time researching the science of learning and has written several books, the most recent called Self-Driven Learning: Teaching Strategies for Student Motivation.

“One of the key elements of helping students develop more intrinsic motivation is developing relationships, knowing what students are genuinely interested in and being able to connect with that,” Ferlazzo said. He had a student with a long history of academic under-performance. When Ferlazzo asked the class to write a persuasive essay about the most challenging natural disaster in history, the student refused. But when Ferlazzo told him he could write persuasively on why the Raiders are the best football team, he got to work. His success on the assignment inspired him to write another persuasive essay for extra credit and to proudly show his mom his work.

“Unfortunately, often times in our schools, the standardization of both testing and lessons do not leave time for trying to help students develop that inner capacity,” Ferlazzo said. “It’s more let’s get through the chapters, whether it’s connected to students’ lives and their vision, or not.” Ferlazzo kept his eye on the goal of writing persuasively and was able to show flexibility that gave the student space to learn on his own terms.

GIVING STUDENTS GENUINE CHOICE

Ferlazzo’s school is Title I; all the students qualify for free and reduced lunch. Some of his students don’t know where they will be sleeping each night and life outside of school can feel out of control to many of them. Ferlazzo recognizes the external challenges his students face, but still tries to give them authentic choices within the classroom to help them develop intrinsic motivation to learn.

“Clearly the more power students have, the better, assuming they are in a position to use it and they have good judgment when they use it,” Ferlazzo said. He’s a realist and is interested in solutions that work in the world as it exists today, not how they might work in a fantasy school that doesn’t exist yet. In his class, some easy ways to give students genuine choice include discussing the seating chart, allowing them to help decide how misbehavior should be punished or inviting input on the cafeteria menu.

“For a lot of our students, having them just involved in deciding what kind of homework to get is a good first step for developing a sense of power,” Ferlazzo said. And when they are given that opportunity to make the learning experience their own they care more. Ferlazzo challenges his students to think about why learning to read and write is important in their lives as they envision it. His students keep “life skills notebooks” to think through how what they learn in school connects to their experience of life.

DO NO HARM TEST PREP

Any public school teacher will say that tests loom large in the classroom. No Child Left Behind tied school funding to test scores in math and English Language Arts, subjects that have increasingly dominated classroom time. Preparing students for tests that matter for their advancement and future success is important, but Ferlazzo points to studies showing prolonged focus on test prep produces a short term bump in scores accompanied by a long term deterioration in achievement. Ferlazzo finds that approach unethical and a disservice to his students.

He still does test prep, but for only a handful of classes. Instead, he focuses on giving his students strategies to deal with high stakes, high stress situations in the future. “The reality of it is these are high stakes for all of us, and students can develop skills or knowledge about how to be focused in high stakes situations that they can apply to job interviews in the future and other high stakes situations,” Ferlazzo said.

Ten minutes before the test, Ferlazzo has his students write about a successful ancestor because research shows recalling a personal success can help increase motivation. He also has students talk to one another about something that interests them because it activates the brain, helping them to be a little more “on.” He also advocates that his students take the tests in a familiar place, somewhere comfortable. His students take the exam in the English classroom with him as their proctor.

Εμπριμέ και πουά εβδομάδες: η ανάγκη πίσω από το κέρδος

Στις αρχές του Γενάρη σείστηκε η Ελλάδα με τη «Λευκή εβδομάδα» («Τα Νέα/18-1-2014, http://www.esos.gr/arthra/defterovathmia-ekpaidefsi/eidisis-defterovathmia-ekpaidefsi/syskech-ypoyrgvn-gia-th-leykh-ebdomada, www.avgi.gr/article/1710917/gia-ti-leuki–ebdomada–, …).

Ο (δικαιολογημένος) ορυμαγδός δημοσιευμάτων και αντιδράσεων που ακολούθησε την πρόταση των ξενοδόχων για μιας εβδομάδας «παύση» των σχολείων, προκειμένου οι μαθητές/μαθήτριες με τους γονείς τους «να πάνε για σκί», πήρε μαζί του και μια πιθανώς ουσιώδη συζήτηση για ένα παραπλήσιο και πραγματικά φλέγον θέμα. Το θέμα-πρόβλημα της επαφής των μαθητών-μαθητριών με τη φύση.

Ο συγγραφέας RichardLouv  στο βιβλίο του LastChildintheWoods(“Tο τελευταίο παιδί στο δάσος”) δημιούργησε πρώτος τον όρο NatureDeficitDisorder (NDD), δηλαδή Διαταραχή από τη Στέρηση της Φύσης (ΔΣΦ), προκειμένου να εξηγήσει πώς η κοινωνική αποσύνδεση από τη φύση επιδρά στα σημερινά παιδιά. Ο Λουβ ισχυρίζεται ότι έχουμε εισέλθει σε μια νέα εποχή αστικοποίησης που ελαχιστοποιεί το παιχνίδι έξω από το σπίτι, σε συνδυασμό με μια κουλτούρα «plugin» (ηλεκτρονικής διασύνδεσης) που οδηγεί τα παιδιά μέσα στο σπίτι. Αλλά, όπως περιγράφει στο βιβλίο του, ο ανθρώπινος εγκέφαλος που έχει ενσωματωμένη την αγροτική, φυσική ζωή, δεν είναι ακόμη έτοιμος γι αυτό το υπερβολικά διεγερτικό ψηφιακό-ηλεκτρονικό περιβάλλον που έχουμε δημιουργήσει για τον εαυτό μας. Κάποια παιδιά προσαρμόζονται. Εκείνα που δεν μπορούν να προσαρμοστούν εμφανίζουν τα συμπτώματα NDD, που περιλαμβάνουν προβλήματα προσοχής, παχυσαρκία, άγχος και κατάθλιψη.

Χωρίς να ισχυρίζεται κανείς ότι η φύση είναι πανάκεια, οι γονείς θα πρέπει να δουν τη δράση μέσα τα δάση, τα ρυάκια, τα λιβάδια και τα φαράγγια που βρίσκονται σχετικά κοντά στα σπίτια τους, ως ένα τύπο θεραπείας που  βοηθά τα παιδιά να είναι συγκεντρωμένα, να έχουν αυτοπεποίθηση, να είναι υγιή και ισορροπημένα. Ορισμένες μελέτες δείχνουν σχέση μεταξύ της φύσης και της συμπεριφοράς. Παιδιά με Σύνδρομο Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ADHD) έχουν βελτιωμένη επίδοση σε αντικειμενικά τεστ, όταν ακολουθούν ένα πρόγραμμα τακτικής επαφής με τη φύση. Ενώ η NDD δεν είναι κλινικός όρος, φαίνεται ότι έχει χτυπήσει τις ευαίσθητες χορδές γονέων και εκπαιδευτικών. Κι αυτό διότι η παρούσα γενιά εκπαιδευτικών και γονέων έχει κάποιες αναμνήσεις (δικές της ή της προηγούμενης γενιάς) από παιδικές εμπειρίες μέσα στη φύση.

Δυστυχώς όλοι μας σήμερα, παιδιά, γονείς, εκπαιδευτικοί,  είμαστε δεμένοι στο μαγγανοπήγαδο και γυρίζουμε αδιάκοπα και συχνά άσκοπα, κόβοντας όλο και περισσότερο τους δεσμούς μας με τη μητέρα φύση. Ειδικότερα τα παιδιά, καθώς μεγαλώνουν, από το νηπιαγωγείο προς το λύκειο, μειώνουν σταδιακά όλο και περισσότερο την επαφή τους με τη φύση. Οι γονείς, κατά κανόνα, ενδιαφέρονται για τις εμπειρίες των παιδιών τους μέσα στη φύση, αλλά καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν και μαζί τους οι διάφορες σχολικές και εξωσχολικές υποχρεώσεις, όλο και λιγότερο περνούν κάποιο χρόνο κοντά στη φύση. Τα πράγματα χειροτερεύουν δραματικά στο γυμνάσιο και κυρίως στο λύκειο, όπου κάθε λεπτό μακριά από τα βιβλία και τα φροντιστήρια είναι «ασυγχώρητη σπατάλη» που «μπορεί να κοστίσει μια Σχολή ή μια πόλη». Έτσι τα μόνα φυτά που διατηρούνται και στο σπίτι, είναι αυτά του «εσωτερικού σχολικού η φροντιστηριακού χώρου». Η διαταραχή που εμφανίζουν τα παιδιά είναι για τους εκπαιδευτικούς ορατή, αν και η προέλευσή της δεν μπορεί να αποδοθεί μονοσήμαντα στην έλλειψη επαφής με τη φύση. Είναι κυρίως η φρικτή πίεση για βαθμούς και για επιτυχία στις εισαγωγικές εξετάσεις. Τα παιδιά είναι πολύ πιο νευρικά, εμφανίζουν όλο και συχνότερα και σε μεγαλύτερο ποσοστό ψυχοσωματικές εκδηλώσεις, έχουν πτώση της επίδοσής τους.

Όμως, μια αμερικανική έρευνα έδειξε ότι ένα εβδομαδιαίας διάρκειας πρόγραμμα εκπαίδευσης μέσα στη φύση, είχε πολύ θετική επίδραση στους νέους που συμμετείχαν. Έδειξε ότι η επίδοσή τους αυξήθηκε κατά 27% στην κατανόηση των εννοιών των φυσικών επιστημών, είχαν καλύτερη επίδοση στην επίλυση προβλημάτων, αυξημένη αυτοεκτίμηση και βελτιωμένη συμπεριφορά σε σχέση με την ομάδα ελέγχου που πέρασε τη βδομάδα μέσα στην αίθουσα διδασκαλίας.

Οι παρατηρήσεις των γονέων, των εκπαιδευτικών και φυσικά οι επιστημονικές μελέτες και έρευνες, δείχνουν ότι πρέπει να αναληφθεί δράση στον τομέα αυτό. Ο Ελληνικής καταγωγής JohnSarbanes στο Maryland (ΗΠΑ) πέρασε ένα νομοσχέδιο με τίτλο «Κανένα παιδί να μη μείνει μέσα» (“NoChildLeftInside”), που θυμίζει βέβαια την άλλη καμπάνια «Nochildleftbehind» (κανένα παιδί να μη μείνει πίσω), ωστόσο δείχνει ότι έχει γίνει αντιληπτό πόσο πολύτιμη είναι η επαφή με τη φύση για τα παιδιά (αλλά και για τους μεγάλους). Με το πρόγραμμα αυτό θα χρηματοδοτηθεί η ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης στο αναλυτικό πρόγραμμα του σχολείου.

Στην Ελλάδα η πρόταση των ξενοδόχων (Λευκή Εβδομάδα) ασφαλώς δεν είχε στόχο τη θεραπεία των παιδιών, αλλά τη θεραπεία των δικών τους οικονομικών προβλημάτων. Θεμιτή η επιθυμία αλλά χτύπησαν λάθος πόρτα σε μια εποχή που η ελληνική κοινωνία και η ελληνική οικογένεια χειμάζονται (χωρίς καν χιόνι για σκι).  Η «Λευκή Εβδομάδα» απορρίφθηκε με συνοπτικές διαδικασίες. Όμως, δεν πρέπει να παραβλέψουμε την έναρξη ενός διαλόγου για την πραγματική, την υπαρκτή ανάγκη να περνούν οι μαθητές τουλάχιστον μερικές μέρες μέσα στη φύση, ως μέρος της σχολικής τους εκπαίδευσης. Ο Λουβ λέει ότι οι επισκέψεις αυτές δεν θα πρέπει να είναι ένα διάλειμμα, αλλά μέρος της σχολικής ζωής και μέρος των μαθημάτων.

Ασφαλώς δεν είναι σε θέση σήμερα η μέση ελληνική οικογένεια να σηκώσει το οικονομικό βάρος μιας εβδομαδιαίας παραμονής των παιδιών εκτός σπιτιού. Όμως, η επέκταση του θεσμού των ΚΠΕ, η επέκταση του ωφέλιμου χρόνου λειτουργίας τους, η επαρκής χρηματοδότησή τους από το Υπουργείο Παιδείας και από τους κατά τόπους Δήμους, μπορούν να καλύψουν ένα μέρος, από την ούτως ή άλλως μεγάλη, ζήτηση. Θα πρέπει να ενισχυθούν ιδιαίτερα τα περιφερειακά ΚΠΕ που φιλοξενούν παιδιά από τις πόλεις και να υιοθετήσουν προγράμματα που θα τα φέρνουν κοντά στη φύση, ως αντικείμενο μελέτης και ως ψυχαγωγία.

Από την άλλη πλευρά, τα υπάρχοντα ΚΠΕ δεν μπορούν να καλύψουν όλη τη ζήτηση, αφού περίπου τα μισά παιδιά της χώρας ζουν στα δύο μεγάλα πολεοδομικά συγκροτήματα και αρκετά ΚΠΕ βρίσκονται πολύ μακριά. Θα πρέπει να αξιοποιηθούν τα αστικά και περιαστικά πάρκα, δασύλλια, υγρότοποι, ποτάμια, κτλ συγκροτημένα, προγραμματισμένα και με μερική χρηματοδότηση του κόστους των μετακινήσεων. Τουλάχιστον για τα παιδιά των πόλεων αυτή θα πρέπει να είναι πρώτη προτεραιότητα στα προγράμματα Εκπαίδευσης για την Αειφορία.  Γονείς, Υπουργείο Παιδείας και εκπαιδευτικοί, πρέπει να συνεργαστούν στενά για να δώσουν πίσω στα παιδιά τη χαμένη τους φύση.

Editorial 2

Αειφόρο σχολείο: κάθε καθυστέρηση κοστίζει

Από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στην Εκπαίδευση για την Αειφορία

Με την εισαγωγή της Εκπαίδευσης για την Αειφορία (ΕγΑ),η οποία είναι  διάδοχος της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, (Διεθνής Διάσκεψη «Περιβάλλον και Κοινωνία: Εκπαίδευση και Ευαισθητοποίηση των Πολιτών για την Αειφορία» -Θεσσαλονίκη, 8-12 Δεκεμβρίου 1997) έγινε αντιληπτή η ανάγκη να συνδεθεί η εκπαίδευση αυτή με σημαντικές αλλαγές στη ζωή του σχολείου. Τη μεταβολή από την «Περιβαλλοντική Εκπαίδευση» στην Εκπαίδευση για την Αειφορία(ΕγΑ) συνόδεψε και η εμφάνιση του όρου «Αειφόρο Σχολείο» (sustainableschool). Η βασική ιδέα για το «Αειφόρο Σχολείο», είναι η ενσωμάτωση της οπτικής της αειφορίας σε κάθε πλευρά της ζωής του, δηλαδή στη διοίκηση, στη μαθησιακή διαδικασία, στη διαχείριση των κτηρίων, στις μετακινήσεις από και προς το σχολείο, στις σχέσεις του σχολείου με τη τοπική κοινότητα. 

Το Αειφόρο Σχολείο στην  Ελλάδα

Στην Ελλάδα η ομάδα του  Συμβουλίου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, θεσμοθέτησε το διαγωνισμό «Βραβείο Αειφόρου  Σχολείου», ύστερα από πρόταση του Δημήτρη Καλαΐτζίδη,ένα διαγωνισμό μεταξύ σχολείων της ίδιας βαθμίδας και του ίδιου τύπου. Για την επιλογή των σχολείων προς βράβευση αξιοποιήθηκαν οι «Δείκτες Αειφόρου Σχολείου». Ο πανελλήνιος θεσμός-διαγωνισμός «Βραβείο Αειφόρου  Σχολείου» λειτούργησε στο πλαίσιο του ΣΠΕ και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας, από τη σχολική χρονιά 2010-11 και για τρία χρόνια . Στο διαγωνισμό συμμετείχαν  τα τρία χρόνια 530 σχολεία κάθε βαθμίδας και τύπου. Ο διαγωνισμός σταμάτησε τον Ιούνιο του 2013. Η βασική ιδέα των Δεικτών Αειφόρου Σχολείου είναι  να υποβοηθήσουν (οι δείκτες) τη σχολική κοινότητα, ώστε να δράσει με βάση συγκεκριμένο σχέδιο, προκειμένου να επιτύχει βελτίωση και στα τρία πεδία λειτουργίας του σχολείου, δηλαδή στο παιδαγωγικό, κοινωνικό/οργανωσιακό και περιβαλλοντικό.

Της  Ελληνικής πρότασης, που διατύπωσε η ομάδα του ΣΠΕ, προηγήθηκε η εκδοχή του Ηνωμένου Βασιλείου (2006) η οποία υιοθετούσε τις «Οκτώ Θύρες της Εκπαίδευσης για την Αειφορία». Στη σχετική ιστοσελίδα, που σημειωτέον, έχει αποσυρθεί επισήμως από το Υπουργείο Παιδείας του Ηνωμένου Βασιλείου, διαβάζουμε“Planning a SustainableSchool. «…Το Εθνικό Πλαίσιο για τα Αειφόρα Σχολεία ερμηνεύει αυτές τις προτεραιότητες για τα σχολεία και τους προσφέρει μια σειρά από «πυλώνες» μέσα από τους οποίους θα καθορίσει τις αειφόρες πρακτικές.Οι πυλώνες είναι σημεία εισόδου – μια συλλογή από διακριτές και ολοκληρωμένες περιοχές εστίασης τις οποίες τα σχολεία μπορούν υιοθετήσουν και να αναλάβουν σχετική δράση. Σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσει τις τοπικές και τις εθνικές προτεραιότητες, κάθε ένας από τους πυλώνες αντλεί την έμπνευσή του από μια σειράκυβερνητικές πολιτικές που αφορούν την αειφόρο ανάπτυξη και την ποιότητα ζωής. Θα θέλαμε όλα τα σχολεία να αποδίδουν καλά σε όλους αυτούς τους πυλώνες μέχρι το 2020 και προσφέρει τις ακόλουθες συστάσεις σχετικά με αυτό”. (Η κυβερνητική πολιτική του Τόνι Μπλαιρ, για τα Αειφόρα Σχολεία του Ηνωμένου Βασιλείου, όπως δημοσιεύτηκε στοwww.teachernet.gov).

Μετά την απομάκρυνση των Εργατικών από την εξουσία, ο κύριος «πάροχος» οικολογικής παιδείας στο Η.Β. είναι η ΜΚΟ Keep Britain Tidy, η οποία υποστηρίζεται από χορηγούς (corporate funders). Η οργάνωση αυτή διαχειρίζεται τα EcoSchools (Οικολογικά Σχολεία) στο Ηνωμένο Βασίλειο. Τα «Οικολογικά Σχολεία» στην Ελλάδα συντονίζονται, από την Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης» (Προστασία της Φύσης) και τελούν υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας. Όπως αναφέρεται και στην ιστοσελίδα της εταιρείας  ο διεθνής συντονιστής είναι το FΕΕ (FoundationforEnvironmentalEducation).

Η Ελλάδα απέχει από το Αειφόρο Σχολείο

Όπως είναι πλέον σαφές, υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις στο ζήτημα του Αειφόρου Σχολείου, ωστόσο το πιο σημαντικό είναι ότι η Ελλάδα έχει μείνει μακριά από το Αειφόρο Σχολείο και την αναγνωρισμένη προσφορά του  στην παιδεία, και όχι μόνο στην περιβαλλοντική. Έχουμε ήδη από τον Οκτώβριο παραδώσει στη ΣΕΠΕΔ τα αποτελέσματα της έρευνας που πραγματοποιήσαμε μεταξύ των σχολείων που συμμετείχαν στο διαγωνισμό του Βραβείου Αειφόρου Σχολείου.  Τα σχολεία λειτούργησαν με βάση τους Δείκτες Αειφόρου Σχολείου και από τις απαντήσεις τους γίνεται σαφές ότι το αειφόρο σχολείο, όπως το προτείνουμε, θα μπορούσε ναυιοθετηθεί και προταθεί ως η μορφή οργάνωσης και λειτουργίας του σχολείου που βελτιώνει θεαματικά και σε μικρό χρονικό διάστημα, όλες ανεξαιρέτως τις πλευρές του. Ενδεικτικά μόνο παραθέτουμε ορισμένες απαντήσεις-απόψεις εκπαιδευτικών στηνερώτηση: Παρατηρήσατε κάποια αλλαγή της συμπεριφοράς των μαθητών/μαθητριών μετά τη συμμετοχή του σχολείου σας στο BAΣ;

  • Υπάρχει τεράστια αλλαγή στη συμπεριφορά τους (φιλοπεριβαλλοντική)
  • Πιο φιλικοί, πιο ανοικτοί, πιο δεκτικοί, πιο συνεργατικοί
  • Λιγότερα πεταμένα βιβλία
  • Καλύτερες σχέσεις, μείωση σκουπιδιών
  • Λιγότερα περιστατικά βίας μεταξύ τους, λιγότερες ποινές
  • Μεγαλύτερη εμπλοκή των μαθητών στη μαθησιακή διαδικασία με τη χρήση οπτικοακουστικών μέσων
  • Περισσότερο συνειδητοποιημένοι περιβαλλοντικά (πχ. καθαριότητα του σχολικού χώρου)
  • Μειώθηκαν οι κοπάνες
  • Δουλεύουν περισσότερο σε ομάδες
  • Κάποιοι μαθητές ανέδειξαν θετικά στοιχεία της προσωπικότητάς τους
  • Βάλανε τους γονείς τους να κάνουν ανακύκλωση και προβληματίζονται για το τι ανακυκλώνεται
  • Έγιναν πιο φιλικοί και πιο δραστήριοι.Πιο φιλικό κλίμα.
  • Αύξηση της συμμετοχής  μαθητών σε δράσεις του σχολείου
  • Έμαθαν να σέβονται τα δημιουργήματά τους, καθώς και των άλλων
  • Βελτιώθηκε η σχέση εκπαιδευτικών-μαθητών
  • Μεγάλη αλλαγή! Συμμετέχουν και οι περιθωριακοί μαθητές
  • Έχουν περισσότερη φαντασία, μεγαλύτερη συμμετοχή, πιο ομαδική δουλειά
  • Καλύτερη επικοινωνία, αύξηση του εθελοντισμού
  • Πιο συνεργάσιμοι, έχουν χτίσει σχέσεις εμπιστοσύνης
  • Τα άτακτα παιδιά, αναλαμβάνοντας ρόλους βελτιώθηκαν
  • Ενεργοποίηση των μαθητών που δεν κινητοποιούνται με παραδοσιακές μεθόδους
  • Έκλειναν τα φώτα και τα παράθυρα, δε σπαταλούσαν νερό
  • Βλέπουν θετικά το σχολείο, αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες
  • Τεράστια αλλαγή στο σύνολο των μαθητών.

 

Οι αυθόρμητες αυτές δηλώσεις των εκπαιδευτικών για τη λειτουργία του σχολείου με βάση τους Δείκτες Αειφόρου Σχολείου, δεν αφήνουν καμιά αμφιβολία για το γεγονός ότι πράγματι μπορεί (ασφαλώς υπό προϋποθέσεις) η εισαγωγή των δεικτών ως πλαίσιο λειτουργίας, να συμβάλλει σε μια μεγάλη και θετική αλλαγή του σχολείου προς ένα αειφόρο πρότυπο, όπως το έχουν περιγράψει οι μαθητές με τον όρο «καλύτερο σχολείο». Και πάλι ενδεικτικά παραθέτουμε τις προτάσεις των εκπαιδευτικών προς την Κυβέρνηση:

  • Έκδοση εντύπου ενημερωτικού υλικού για το Αειφόρο Σχολείο.
  • Οικονομική ενίσχυση των σχολείων.
  • Να εισαχθεί στο πρόγραμμα του σχολείου το πρόγραμμα «Αειφόρο Σχολείο» (13 επαναλήψεις της πρότασης).
  • Να γραφούν τα σχολικά βιβλία στο πνεύμα της αειφορίας.
  • Πιο πολλά σεμινάρια.
  • Να υπάρχει η Ευέλικτη Ζώνη στο ωρολόγιο πρόγραμμα.

Μετά από όλα αυτά, πιστεύουμε ότι το Υπουργείο πρέπει να υιοθετήσει την οπτική του Αειφόρου Σχολείουμέσω των Δεικτών Αειφόρου Σχολείου, ως την πιο αποτελεσματική μορφή οργάνωσης και λειτουργίας του σχολείου η οποία οδηγεί ταυτόχρονα προς την αειφορία και προς την αποτελεσματικότητα του σχολείου ως θεσμού. Θα πρέπει να εγκαταλειφθεί η χρήση της ορολογίας «Περιβαλλοντική Εκπαίδευση» (163790/Γ7/  31-10-2013 της ΥΠΑΙΘ/ΣΕΠΕΔ)αφού ο όρος είναι παρωχημένος και να αντικατασταθεί από τον όρο ΕγΑ, σηματοδοτώντας ταυτόχρονα μια νέα εποχή στη λειτουργία του σχολείου συνολικά. Η πρότασή μας για υιοθέτηση των Δεικτών Αειφόρου Σχολείου ως καθοδηγητικού πλαισίου για τη στροφή των σχολείων προς την αειφορία, έχει δοκιμαστεί στην πράξη και είναι απόλυτα πετυχημένη, όπως μαρτυρούν όλοι όσοι συμμετείχαν στις διαδικασίες του Αειφόρου Σχολείου. Δεν αρκεί, κατά  τη γνώμη μας, η έγκριση ενός ή περισσοτέρων προγραμμάτων με τίτλους που να περιέχουν το «αειφόρο σχολείο». Το αειφόρο σχολείο θα πρέπει να γίνει ο στόχος της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, από τα Υπουργείο.

Editorial (2)

Αειφόρο σχολείο: κάθε καθυστέρηση κοστίζει

Από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στην Εκπαίδευση για την Αειφορία

Με την εισαγωγή της Εκπαίδευσης για την Αειφορία (ΕγΑ),η οποία είναι  διάδοχος της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, (Διεθνής Διάσκεψη «Περιβάλλον και Κοινωνία: Εκπαίδευση και Ευαισθητοποίηση των Πολιτών για την Αειφορία» -Θεσσαλονίκη, 8-12 Δεκεμβρίου 1997) έγινε αντιληπτή η ανάγκη να συνδεθεί η εκπαίδευση αυτή με σημαντικές αλλαγές στη ζωή του σχολείου. Τη μεταβολή από την «Περιβαλλοντική Εκπαίδευση» στην Εκπαίδευση για την Αειφορία(ΕγΑ) συνόδεψε και η εμφάνιση του όρου «Αειφόρο Σχολείο» (sustainableschool). Η βασική ιδέα για το «Αειφόρο Σχολείο», είναι η ενσωμάτωση της οπτικής της αειφορίας σε κάθε πλευρά της ζωής του, δηλαδή στη διοίκηση, στη μαθησιακή διαδικασία, στη διαχείριση των κτηρίων, στις μετακινήσεις από και προς το σχολείο, στις σχέσεις του σχολείου με τη τοπική κοινότητα. 

Το Αειφόρο Σχολείο στην  Ελλάδα

Στην Ελλάδα η ομάδα του  Συμβουλίου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, θεσμοθέτησε το διαγωνισμό «Βραβείο Αειφόρου  Σχολείου», ύστερα από πρόταση του Δημήτρη Καλαΐτζίδη,ένα διαγωνισμό μεταξύ σχολείων της ίδιας βαθμίδας και του ίδιου τύπου. Για την επιλογή των σχολείων προς βράβευση αξιοποιήθηκαν οι «Δείκτες Αειφόρου Σχολείου». Ο πανελλήνιος θεσμός-διαγωνισμός «Βραβείο Αειφόρου  Σχολείου» λειτούργησε στο πλαίσιο του ΣΠΕ και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας, από τη σχολική χρονιά 2010-11 και για τρία χρόνια . Στο διαγωνισμό συμμετείχαν  τα τρία χρόνια 530 σχολεία κάθε βαθμίδας και τύπου. Ο διαγωνισμός σταμάτησε τον Ιούνιο του 2013. Η βασική ιδέα των Δεικτών Αειφόρου Σχολείου είναι  να υποβοηθήσουν (οι δείκτες) τη σχολική κοινότητα, ώστε να δράσει με βάση συγκεκριμένο σχέδιο, προκειμένου να επιτύχει βελτίωση και στα τρία πεδία λειτουργίας του σχολείου, δηλαδή στο παιδαγωγικό, κοινωνικό/οργανωσιακό και περιβαλλοντικό.

Της  Ελληνικής πρότασης, που διατύπωσε η ομάδα του ΣΠΕ, προηγήθηκε η εκδοχή του Ηνωμένου Βασιλείου (2006) η οποία υιοθετούσε τις «Οκτώ Θύρες της Εκπαίδευσης για την Αειφορία». Στη σχετική ιστοσελίδα, που σημειωτέον, έχει αποσυρθεί επισήμως από το Υπουργείο Παιδείας του Ηνωμένου Βασιλείου, διαβάζουμε“Planning a SustainableSchool. «…Το Εθνικό Πλαίσιο για τα Αειφόρα Σχολεία ερμηνεύει αυτές τις προτεραιότητες για τα σχολεία και τους προσφέρει μια σειρά από «πυλώνες» μέσα από τους οποίους θα καθορίσει τις αειφόρες πρακτικές.Οι πυλώνες είναι σημεία εισόδου – μια συλλογή από διακριτές και ολοκληρωμένες περιοχές εστίασης τις οποίες τα σχολεία μπορούν υιοθετήσουν και να αναλάβουν σχετική δράση. Σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσει τις τοπικές και τις εθνικές προτεραιότητες, κάθε ένας από τους πυλώνες αντλεί την έμπνευσή του από μια σειράκυβερνητικές πολιτικές που αφορούν την αειφόρο ανάπτυξη και την ποιότητα ζωής. Θα θέλαμε όλα τα σχολεία να αποδίδουν καλά σε όλους αυτούς τους πυλώνες μέχρι το 2020 και προσφέρει τις ακόλουθες συστάσεις σχετικά με αυτό”. (Η κυβερνητική πολιτική του Τόνι Μπλαιρ, για τα Αειφόρα Σχολεία του Ηνωμένου Βασιλείου, όπως δημοσιεύτηκε στοwww.teachernet.gov).

Μετά την απομάκρυνση των Εργατικών από την εξουσία, ο κύριος «πάροχος» οικολογικής παιδείας στο Η.Β. είναι η ΜΚΟ Keep Britain Tidy, η οποία υποστηρίζεται από χορηγούς (corporate funders). Η οργάνωση αυτή διαχειρίζεται τα EcoSchools (Οικολογικά Σχολεία) στο Ηνωμένο Βασίλειο. Τα «Οικολογικά Σχολεία» στην Ελλάδα συντονίζονται, από την Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης» (Προστασία της Φύσης) και τελούν υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας. Όπως αναφέρεται και στην ιστοσελίδα της εταιρείας  ο διεθνής συντονιστής είναι το FΕΕ (FoundationforEnvironmentalEducation).

Η Ελλάδα απέχει από το Αειφόρο Σχολείο

Όπως είναι πλέον σαφές, υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις στο ζήτημα του Αειφόρου Σχολείου, ωστόσο το πιο σημαντικό είναι ότι η Ελλάδα έχει μείνει μακριά από το Αειφόρο Σχολείο και την αναγνωρισμένη προσφορά του  στην παιδεία, και όχι μόνο στην περιβαλλοντική. Έχουμε ήδη από τον Οκτώβριο παραδώσει στη ΣΕΠΕΔ τα αποτελέσματα της έρευνας που πραγματοποιήσαμε μεταξύ των σχολείων που συμμετείχαν στο διαγωνισμό του Βραβείου Αειφόρου Σχολείου.  Τα σχολεία λειτούργησαν με βάση τους Δείκτες Αειφόρου Σχολείου και από τις απαντήσεις τους γίνεται σαφές ότι το αειφόρο σχολείο, όπως το προτείνουμε, θα μπορούσε ναυιοθετηθεί και προταθεί ως η μορφή οργάνωσης και λειτουργίας του σχολείου που βελτιώνει θεαματικά και σε μικρό χρονικό διάστημα, όλες ανεξαιρέτως τις πλευρές του. Ενδεικτικά μόνο παραθέτουμε ορισμένες απαντήσεις-απόψεις εκπαιδευτικών στηνερώτηση: Παρατηρήσατε κάποια αλλαγή της συμπεριφοράς των μαθητών/μαθητριών μετά τη συμμετοχή του σχολείου σας στο BAΣ;

$1o   Υπάρχει τεράστια αλλαγή στη συμπεριφορά τους (φιλοπεριβαλλοντική)

$1o   Πιο φιλικοί, πιο ανοικτοί, πιο δεκτικοί, πιο συνεργατικοί

$1o   Λιγότερα πεταμένα βιβλία

$1o   Καλύτερες σχέσεις, μείωση σκουπιδιών

$1o   Λιγότερα περιστατικά βίας μεταξύ τους, λιγότερες ποινές

$1o   Μεγαλύτερη εμπλοκή των μαθητών στη μαθησιακή διαδικασία με τη χρήση οπτικοακουστικών μέσων

$1o   Περισσότερο συνειδητοποιημένοι περιβαλλοντικά (πχ. καθαριότητα του σχολικού χώρου)

$1o   Μειώθηκαν οι κοπάνες

$1o   Δουλεύουν περισσότερο σε ομάδες

$1o   Κάποιοι μαθητές ανέδειξαν θετικά στοιχεία της προσωπικότητάς τους

$1o   Βάλανε τους γονείς τους να κάνουν ανακύκλωση και προβληματίζονται για το τι ανακυκλώνεται

$1o   Έγιναν πιο φιλικοί και πιο δραστήριοι.Πιο φιλικό κλίμα.

$1o   Αύξηση της συμμετοχής  μαθητών σε δράσεις του σχολείου

$1o   Έμαθαν να σέβονται τα δημιουργήματά τους, καθώς και των άλλων

$1o   Βελτιώθηκε η σχέση εκπαιδευτικών-μαθητών

$1o   Μεγάλη αλλαγή! Συμμετέχουν και οι περιθωριακοί μαθητές

$1o   Έχουν περισσότερη φαντασία, μεγαλύτερη συμμετοχή, πιο ομαδική δουλειά

$1o   Καλύτερη επικοινωνία, αύξηση του εθελοντισμού

$1o   Πιο συνεργάσιμοι, έχουν χτίσει σχέσεις εμπιστοσύνης

$1o   Τα άτακτα παιδιά, αναλαμβάνοντας ρόλους βελτιώθηκαν

$1o   Ενεργοποίηση των μαθητών που δεν κινητοποιούνται με παραδοσιακές μεθόδους

$1o   Έκλειναν τα φώτα και τα παράθυρα, δε σπαταλούσαν νερό

$1o   Βλέπουν θετικά το σχολείο, αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες

$1o   Τεράστια αλλαγή στο σύνολο των μαθητών.

Οι αυθόρμητες αυτές δηλώσεις των εκπαιδευτικών για τη λειτουργία του σχολείου με βάση τους Δείκτες Αειφόρου Σχολείου, δεν αφήνουν καμιά αμφιβολία για το γεγονός ότι πράγματι μπορεί (ασφαλώς υπό προϋποθέσεις) η εισαγωγή των δεικτών ως πλαίσιο λειτουργίας, να συμβάλλει σε μια μεγάλη και θετική αλλαγή του σχολείου προς ένα αειφόρο πρότυπο, όπως το έχουν περιγράψει οι μαθητές με τον όρο «καλύτερο σχολείο». Και πάλι ενδεικτικά παραθέτουμε τις προτάσεις των εκπαιδευτικών προς την Κυβέρνηση:

$1·         Έκδοση εντύπου ενημερωτικού υλικού για το Αειφόρο Σχολείο.

$1·         Οικονομική ενίσχυση των σχολείων.

$1·         Να εισαχθεί στο πρόγραμμα του σχολείου το πρόγραμμα «Αειφόρο Σχολείο» (13 επαναλήψεις της πρότασης).

$1·         Να γραφούν τα σχολικά βιβλία στο πνεύμα της αειφορίας.

$1·         Πιο πολλά σεμινάρια.

$1·         Να υπάρχει η Ευέλικτη Ζώνη στο ωρολόγιο πρόγραμμα.

Μετά από όλα αυτά, πιστεύουμε ότι το Υπουργείο πρέπει να υιοθετήσει την οπτική του Αειφόρου Σχολείουμέσω των Δεικτών Αειφόρου Σχολείου, ως την πιο αποτελεσματική μορφή οργάνωσης και λειτουργίας του σχολείου η οποία οδηγεί ταυτόχρονα προς την αειφορία και προς την αποτελεσματικότητα του σχολείου ως θεσμού. Θα πρέπει να εγκαταλειφθεί η χρήση της ορολογίας «Περιβαλλοντική Εκπαίδευση» (163790/Γ7/  31-10-2013 της ΥΠΑΙΘ/ΣΕΠΕΔ)αφού ο όρος είναι παρωχημένος και να αντικατασταθεί από τον όρο ΕγΑ, σηματοδοτώντας ταυτόχρονα μια νέα εποχή στη λειτουργία του σχολείου συνολικά. Η πρότασή μας για υιοθέτηση των Δεικτών Αειφόρου Σχολείου ως καθοδηγητικού πλαισίου για τη στροφή των σχολείων προς την αειφορία, έχει δοκιμαστεί στην πράξη και είναι απόλυτα πετυχημένη, όπως μαρτυρούν όλοι όσοι συμμετείχαν στις διαδικασίες του Αειφόρου Σχολείου. Δεν αρκεί, κατά  τη γνώμη μας, η έγκριση ενός ή περισσοτέρων προγραμμάτων με τίτλους που να περιέχουν το «αειφόρο σχολείο». Το αειφόρο σχολείο θα πρέπει να γίνει ο στόχος της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, από τα Υπουργείο.

I will do it my way: C.C. Armuli, Iceland

Comprehensive College of Armuli, Iceland:

“I will do it my way“ – Sustainable School Policy of the Comprehensive College of Armuli

Helmut Hinrichsen– C.C. Armuli ICT coordinator

Actually it should say: „Let them do it their way“, but it was tempting to quote from Frank Sinatra‘s famous song „My way“ – meaning that each and every one of us can use their own approach to sustainability.

The Comprehensive College of Armuli first received the Green flag in 2006, the first Upper Secondary School in Iceland, for introducing an environmentally friendly school policy. Every two years the school had to show progress and then apply again.We established our Environment Council in order to transform the school step by step into an environmentally friendly school. Garbage sorting was introduced, starting with paper, plastic and residual waste. We are currently recycling in six catagories: paper, bottles and cans, plastic, metal, compost and residual waste. Disposable plastic coffee cups have been replaced with coffee mugs.

In 2009 a new campaign was launched in Iceland under the name „Health promoting schools“ coordinated by the Directorate of Health. The Comprehensive College of Armuli first particapted in 2010 and is now in its third year of participation. As a result of the health promoting campaign, all soft drinks were banned from the school and so were sweets. Students and staff participated in nation wide competitions on „Cycling to work“ and „Running for a better life“. After getting the third place in „Cycling to work“ in 2012, our school won the new competition „Cycling to school“ in 2013 and shared the first place in „Running for a better life“ in 2013 with another school of similar size. Every morning porridge is offered for free in the school canteen giving many students a better way of starting their school day.

In autumn 2012 we started in an Comenius school partnership project under the umbrella of the Lifelong Learning Programme of the European Commission. The name of the project is „Sustainable School Indicators“. The Coordinating school of the partnership is Ralleio General Lyceum in Pireaus, Greece, with partner schools from Bulgaria, Romania, Slovenia, Spain, Turkey and Iceland.

At first I thought it would be just another project on environmental issues, collecting batteries, old electrical equipment etc. But then I read the articles on Sustainable School Policy sent to us by Dimitris Kalaitzidis, Principal of Ralleio General Lyceum and enthusiastic initiator of the project. Suddenly I realized the great opportunity the „Sustainable School Indicator“ project could offer for our school.

We were able to unite our different goals and campaigns under one umbrella, the „Sustainable School“. The Environment Council of the school was renamed as Sustainable School Council. The first step of the council was to introduce a Sustainable School Policy as part of the school curriculum. Our next step was to make a Sustainable Management and Activity Plan, which was divided into four categories: pedagogical indicators, social and organizational indicators, environmental, economic and technical indicators and health promoting indicators.

The unique element in our approach was the form of our Sustainable Management and Activity Plan[1]. The Sustainable School Policy was introduced to all members of staff and then, students and staff were asked to come up with their own ideas for one goal in one of the four categories. The goals had to be well defined, including a clear description of the activities planned to achieve the goal, specifying an indicator to evaluate if the goal had been achieved and, finally, appointing a person or group to be responsible for the goal. Thirty goals were submitted equally divided between the four categories.

After one year it was no suprise that some of the goals were achieved but others had failed.There was never any pressure to succeed, just trying was success anyway.

In spring 2013 we had a visitor from Australia at our school who came to do research on sustainability education and practice in the Scandinavian countries. Bill Thomas is teacher at Bentleigh Secondary College in Melbourne, Australia, and a pioneer in the field of sustainability education.

He was very impressed by our Sustainable Management and Activity Plan.

„Iceland: The Sustainable Management and Activity Plan (SMAP) implementation that I saw was very effective way of delivering a school wide approach to sustainability education. It positively engages staff and allows for them to take full responsibility for the delivery, evaluation and reporting back on one aspect of the overall school plan. Their outside school programs have great significance for educating students in the field. There is also merit in adopting the UNESCO Indicators of Sustainability for placing sustainability in a global context.“[2]

The second year started with some new goals while the implementation of some old goals will continue. Some of the goals are very ambitious and, again, some might not be achieved. Nevertheless, the main idea is to offer a platform for everyone to come up with their ideas to make the school a better place and to support them in achieving their goal. Let them do it their way!

 

 

 



The Sustainable Management and Activity Plan for the school year 2013/2013 is published on the web site of the project: http://sustainableschool.eu/index.php/iceland/iceland-indicator

Report by – William Thomas PSM – 2012 Churchill Fellow: http://www.fa.is/ritstjorn/namskra/sjalfbaernisnefnd/WTCFR.pdf

LLP- Grundtvig Project: Educ-Arts

         LLP-Grundtvig Project «Educ-Arts»

Culture and civilization are two powerful assets of the European countries. They can supply people with enjoyment while creating jobs and income. The project is aiming at improving adult education training towards the social inclusion of adults +50 who are marginalized due to unemployment, poverty, or retirement. The main tool for this will be a series of training courses and creative workshops in the field of culture. An end product will be a Manual for adult education for culture, providing pleasant at one hand and promising for future jobs on the other training, while improving their self-esteem and enriching their cultural life. The partners will organize a series of indoor and outdoor training courses, based on the manual, on key cultural areas, such as: narration (myth and story creation), plastic arts (sculpture, pottery), theatre play, kite construction-creation combined with bird watching, construction of simple music instruments, learning of dances, city guiding and traditional cooking. Each course will be recorded and used as teaching material by adult trainers. Building on the culture and civilization of each partner country, the partners will dig into the common roots of the European civilization, enriching the lives and the perspectives of the ageing and marginalized citizens. At the same time the adult training literature will be enriched with new teaching and learning activities (manual), ready to use in different circumstances.

LLP Comenius Project: Sustainable School Indicators

      

LLP Comenius project: “Sustainable School Indicators”

In the second year he has entered the European program Comenius “Sustainable School Indicators”, involving seven countries: Greece (Ralleio General Lyceum for Girls of Piraeus – Coordinating School), Turkey, Bulgaria , Romania , Slovenia , Spain and Iceland .

During the first year of the program the participating schools implemented a small number of the set of indicators of sustainable school. The evaluation of the first year showed the same advantages and the same problems as reflected in the survey conducted by the Sustainable School team in Greece.

During the 2nd year of the program, based on the research schedule ” before – after” the partners will assess the impact of the program on students, whereas their responses to specific questionnaire before the start and at the end of the program . Student responses will interbreed with the reports of teachers and principals. From the results of the research a comprehensive report will result which will be submitted to the European Union, with the aim of a suggestion for implementing the program in all the schools of Europe.

For information about the program contact the Director of Ralleios GEL Piraeus, Dimitris Kalaitzidis (+302104117027, aeiforo@gmail.com)


Sustainable School Teachers’ Network

Aeiforum                                                                                                                                          

Sustainable School Teachers’ Network (SSTN)

Rationale
In many countries the Sustainable School concept is considered as a model for the effective operation and daily function of schools. This model, based on the set of Sustainable School Indicators, reduces the school’s ecological footprint, improves relations within the members of the school community and links the school to the local community. In Norway, in the U.S., in Australia, in the United Kingdom and elsewhere, Sustainable School is recommended by governments as a model school and has been reinforced in various ways in order to facilitate the function and operation of schools based on the principles and values ​​of sustainable school and sustainability in general.

In Greece, after three very successful school years of operation of the Sustainable School Award which has essentially introduced the concept and practice of sustainable school in the Greek educational system, the need for cooperation between teachers who believe in this idea has emerged. This cooperation will have as a goal the creation of a learning community and a community of practice. A Sustainable School Teachers Network may help to enrich the dialogue on sustainable school, enrich the practices of sustainable school, the training of teachers in these practices, in exchanging views, ideas and suggestions among teachers and, lastly, promote sustainable school. The NGO Aeiforum took the initiative to create this network.


Members:
Any teacher worldwide can enroll as a network member (regardless of grade or type of school in which they have served or are serving) espousing the principles and values
​​of Sustainable School and the need to reorient the school towards sustainability.

Member Registration
The registration of members is a simple notification of intention. Sending a relevant message to
aeiforo@gmail.com any teacher can be a member of the network. Through Facebook, teachers can become members of the restricted group of the network https://www.facebook.com/groups/241410056009463/. On the website of Aeiforum (www.aeiforum.eu) we will soon create a place for the members of the network.

Countries’ representation

Each country having already a relevant network, can nominate a teacher as representative and member of the editing committee of the newsletter (Aeiforum Newsletter).

Rights and obligations of members

The registration and participation of teachers is free of charge. All members of the network are equal. They have the right to communicate with all the network members and participate in the activities of the network (conferences, symposia, seminars, workshops, training courses, study visits, production of educational materials, etc). Optionally, network members can register as members or friends of Aeiforum.

Possible and potential activities of the network

• Network members can electronically submit proposals for training activities carried out under the auspices of the Sustainable School. The proposals will be considered by all the members of the network. At the end of each school year through electronic voting the five best educational practices (in the framework of Sustainable School), submitted by network members will be decided on.

• Seminars in collaboration with local and national agencies on Sustainable School.
• Conferences or symposia to present educational progress in relation to Sustainable School
• Employing foreign scientists to educate the Greek educators for sustainable school
• Publications in Greek and international journals on Sustainable School
• Educational tours or visits related (directly or indirectly) to education for sustainability.
• Sample presentations of educational practices in the context of sustainable School
• Production of educational materials, in electronic or printed form.
• Creation of local networks about the Sustainable School
• Implementation of national or European programs-projects (Erasmus +) within the field of Sustainable School and sustainability.

• Collaboration with other networks or organizations with common goals and interests

International Edition: Editorial

International Edition

              Editorial

The sustainable school is the most complete and comprehensive approach to school each one envisioned:
• Students find it interesting because it gives meaning to the mundane hours they spend in it
• Teachers expressed themselves in an enthusiastic way for their participation in the effort.
• School principals see their school improve in all areas very quickly, the ecological footprint of the school decreases
• Parents see that their children go to school with pleasure.

What we can expect to do through the newsletter we decided to publish once a month, is to promote the idea of Sustainable School Indicators as the most innovative idea in recent years, which changes, quickly and visibly, the world of the school .
We are the group which has created the institution of Sustainable School Award, which created a kind of “movement” in the Greek education, to shift schools towards sustainability. The backbone of the whole project is the “Sustainable School Indicators”, which guides the efforts of the school to sustainability. Our team has joined the NGO Aeiforum, where he found a hospitable roof. Through the Sustainable School Teachers Network we will try to create a community of teachers, parents, and maybe, students who have a common vision to approach sustainable school through sustainable school indicators. This community will continuously enrich the means, knowledge; experiences gained in the framework of the Sustainable School, but, mainly, will be sharing them better and faster. This network may soon be expanded to many countries since we have already started cooperation with some European countries within a Comenius project entitled «Sustainable School Indicators”.
If this newsletter reaches a significant number of colleagues (and of course with your help – promotion), the idea of ​​sustainable school and sustainability will grow in scope and will have more opportunities to be implemented in different schools. Therefore, please forward this newsletter to all your friends and acquaintances.
Are you curious with the thematic of the newsletter? Beyond those a newsletter promises, we are intended to inform you of the following fields:
A. Broader sustainability issues, current economic-sustainable development policy news, announcements of public interest
B. Responses and reports from partner schools working in the broad field of sustainability and sustainable school (good practices)
C. International reports from partners and partner schools
D. Articles signed by their authors.
At the outset we would like to make it clear that we do not intend to substitute any scientific journal. We have no such ambition. Therefore, scientific articles must be submitted to the appropriate journals and not to our newsletter.
Let us begin, then, and give voice to our colleagues who together with their students strive for a better school.
And to introduce ourselves: The Editorial Committee consists of: Dimitris Kalaitzidis Christina Nomikou, Tragoudi Georgia, Michalis Fotiadis and Vassilis Psallidas . The idea for the issue of this newsletter belongs to Vassilis Psallidas. The electronic processing and release is made by Theodore Kalaitzidis. The Editorial Committee will publish this newsletter until June 2014. Then, three members will be replaced and will continue to issue for the school year 2014-15 , and so on. Editor of the English text is Katerina Christodoulou , while editing of the Greek texts will be made by Katerina Arathymou.